Vandaag heeft het CDA haar verkiezingsprogramma gepresenteerd. Niet geheel onverwacht een mixture van daadwerkelijk beoogde bezuinigingen, rethoriek voor de beoogde achterban en een fors deel aan wisselgeld voor komende coalitie-onderhandelingen.

Onder de pronte titel 'Slagvaardig en Samen' wordt een combinatie gepresenteerd welke weliswaar "samen", maar slechts ten dele "slagvaardig" mag heten. Onderstaand kernpunten alsmede mijn persoonlijke opmerking omtrent het 18 miljoen bezuinigingend verkiezingsprogramma:

Daadwerkelijk beoogd in mijn visie:

- AOW gestaffeld verhogen naar 67 jaar uiteindelijk in 2025. Gezien de de vergrijzingsproblematiek een alleszins reeel standpunt waar tijdig mee dient te worden begonnen omwille van de financiering op termijn. Uiteraard kan over al dan niet staffelen en het gekozen tijdsbestek een boom worden opgezet. Dit zou de onderlinge samenhang van het totaal aan bezuinigingen echter verstoren en leiden tot een aanzienlijk afwijkende totale bezuinigins-som.

- Geen belastingverhoging. Gegeven het huidige economische beeld een alleszins aanvaardbare keuze. Bestedingen dienen niet nog meer onder druk komen te staan met de negatieve invloed daarvan op herstelkansen van de economie als geheel en zand in de economische raderen. Dit eens temeer, daar in mijn optiek de daadwerkelijke "klap" mondiaal en dus ook voor Nederland nog in het verschiet ligt (hetgeen in algemene zin iedere huidige begroting grotendeels naar het oud vuil zal doen verhuizen. Maar dat is een ander verhaal).

- WW maximaal 1 jaar (thans ruim 3 jaar). Een pure bezuinigingskwestie met als wellicht beoogd neven-effect een dwingende stimulans om eerdere arbeidsparticipatie te bevorderen.

- honderden miljoenen investeren in het onderwijs. Nederland was en is bij uitstek een "kennis economie". In een veelheid van achterliggende jaren is de positie van Nederland wat dit betreft structureel verslechterd hetgeen zijn weerslag heeft en zal hebben op de economische barometer. In deze context mag mijns inziens gesteld worden dat de beoogde investering aan de te lage kant is.

- efficientie van de overheid. Mijns inziens niet meer of minder dan het intrappen van een "open deur" - geen zinnig mens zal ontkennen dat een efficienter en derhalve goedkoper functionerende overheid een goede zaak is. Desalniettemin: terecht opgenomen in het programma.

Rethoriek in mijn visie:

- land en tuinbouw. Investeren in land en tuinbouw is vanzelfsprekend niet meer en niet minder dan preken voor de morrende eigen parochie in deze sectoren. Het te verwachten electoraal verlies buiten het verstedelijkt gebied dient op deze wijze goed gemaakt te worden dan wel beperkt te worden tot een minimum. In mijn optiek zijn deze sectoren op termijn de dinosaurussen van ons economisch bestel.

- strafrecht: maximale celstraf van 30 naar 40 jaar. Een uitgangspunt dat geld kost in plaats van oplevert. Evident opgenomen om mee te huilen in het bos, bij uitstek het PVV-bos. Een puur electoraal issue, niet meer en niet minder. Symboolpolitiek, temeer daar algemeen aanvaard wordt aangenomen dat langer straffen ingeval van periodes van 30 jaar geen enkel extra effectief resultaat oplevert. Verlenging met een periode van 10 jaar derhalve evenmin.

Wisselgeld in mijn visie:

- parkeren van kilometerheffing. Een heikel punt (Eurlings) in het nabije verleden. Mag worden opgeofferd ten faveure van willekeurig welk alternatief. De vraag blijft of dit op termijn vanuit economisch oogpunt een verstandige keuze is; mijns inziens is dat niet het geval.

- Hypotheekrenteaftrek. Het beruchte "H-woord", last but by far least. Het CDA stelt daar zelf over: ""We hebben behoefte aan vertrouwen en zekerheid voor de mensen. De hypotheekrenteaftrek draagt bij aan bezitsvorming en aan stabiliteit" bij monde van premier Balkenende. Naar mijn mening de belangrijkste aas in het kader van beoogde coalitie-onderhandelingen. Immers, het merendeel van mogelijke coalitiepartners nemen een tegenovergestelde houding aan met betrekking tot dit onderwerp. Ondanks het feit dat een recente peiling aangaf dat zo'n 60% van de Nederlandse bevolking niet onverdeeld tegen de aanpak van deze aftrek staat, kijkt het CDA naar mijn mening eerstens naar haar aloude achterban, tweedens naar de 40% welke geen voorstander is van aanpak. Een aldus verkregen electoraal gewin kan/zal als ultiem wisselgeld dienen tijdens coalitie-onderhandelingen. Waarbij mijns inziens een "tussenoplossing" (gefaseerd, vanaf jaar X, etc.) zeer wel als einduitkomst kan gelden. Mits er voldoende tegenover staat uiteraard.
Puur vanuit economisch perspectief zou Nederland in mijn optiek het beste af zijn met het vastleggen dat vanaf jaar X (stel 2015) gefaseerd de aftrek wordt afgebouwd, in een redelijke staffel van bijvoorbeeld 15 jaar en met een (geindexeerde) ondergrens van bijvoorbeeld 300.000 Euro.

Slotwoordwoord

De focus ligt thans op electoraal gewin en coalitievorming. Een dergelijke focus gaat bepaald niet noodzakelijkerwijs gepaard aan datgene waarmee Nederland het beste gediend is. Een adagium dat geldt voor alle partijen, het CDA inbegrepen.

Paul Wilders