De ministers Verhagen en Van Middelkoop hebben de brief van de NAVO aan premier Balkenende over een nieuwe missie in Uruzgan openbaar gemaakt. Dat hebben ze naar eigen zeggen gedaan om “misverstanden over de inhoud van het verzoek te voorkomen”.
Een kort videoverslag van een en ander treft uw onderstaand aan.
Inderdaad niet onverstandig, het tijdig publiek maken van bedoelde brief. Het poldermodel inherent aan ons politieke bestel kent haar sterke en zwakke punten. Ingeval van extreme visies binnen zowel kabinet als Staten Generaal komt echter op gezette tijden de achilleshiel van dit model naar buiten. Zo ook in deze kwestie.
De overbekende politieke spagaat wordt hier weer eens op pijnlijke wijze duidelijk. Dan wel houden betrokken partijen voet bij stuk en is een compromis bij voorbaat een uitgesloten zaak, dan wel wordt er door partijen voorbij gegaan aan het vol vuur en overtuiging ingenomen eerdere standpunt.
In het eerste geval leidt de keuze logischerwijze tot de val van het kabinet. Gegeven het huidige politieke landschap zitten geen van de betrokken partijen daarop te wachten. Immers, de peilingen wijzen uit dat een behoorlijke afstraffing electoraal gezien bij de daaropvolgende Tweede Kamerverkiezingen nagenoeg zeker is. Een bijzonder onprettig en duur vooruitzicht.
In het tweede geval staat de geloofwaardigheid van de Nederlandse politiek en van die partij(en) die hun eerder ingenomen standpunt omtrent deze kwestie verloochenen zwaar te discussie. De rekening die met name aan de inbindende partij wordt gepresenteerd zal ongetwijfeld een gepeperde zijn; hun achterban zal dat in kiezersgedrag op niet mis te verstane wijze laten blijken.
Naar mijn bescheiden opinie komt men in dit geval niet meer weg met een doorwrocht in achterkamertjes gecomponeerd compromis; dat wordt door de Nederlandse kiezer van welke kleur dan ook niet geaccepteerd. En terecht. Beloftes aan de achterban maken nu eenmaal schuld en ook het begrip “compromis” heeft en beperkte houdbaarheidsdatum. De rek is er uit.
De tijd is aangebroken om “de jongens van de mannen” te scheiden (zo u wilt: “de meisjes van de vrouwen”) en ten overstaande van het volledige Nederlandse en buitenlandse publiek voet bij stuk te houden als betrokken politieke partij. De rekening daarvan mag op korte termijn een dure lijken, op langere termijn is de winst overduidelijk: het terug winnen van het vertrouwen in de Nederlandse politiek, althans tenminste een deel daarvan. De maat is vol wat de Nederlandse kiezer betreft: A zeggen en uiteindelijk B of C uitvoeren kent grenzen. Die grenzen zijn inmiddels bereikt zoniet al lang en breed overschreden.
Mijn persoonlijke insteek, hoewel niet direct algemeen relevant: weg uit Uruzgan zonder enig compromis. De splijtzwam van opinies binnen de Nederlandse bevolking zal ook hier naar buiten treden, daarvan ben ik me terdege bewust. In de aard een uitstekende zaak: daarmee wordt immers de stellingname ondersteund dat het nu eindelijk “hom of kuit” is. Er wordt gewacht op keuze in plaats van compromis.
Paul Wilders
